Akım nedir?

Hava, su gibi akışkan maddelerin veya elektrik gibi bir kuvvetin herhangi bir yöne doğru yer değiştirmesidir. Genellikle akım deyince, elektrik akımı anlaşılır. Bu elektrik yükünün madeni bir tel ya da başka bir iletkenden geçmesidir. Birimi «amper» dir. Başlangıçtan bitişe kadar bir akımın takip ettiği yola «devre» denir. Bir devre her çeşit iletken maddeden meydana gelebilir. Devredeki direncin veya kaynak geriliminin değişmesi durumunda, devreden geçen akımın şiddetini «Öhm Kanunu» verir. Elektrik akımının hareket gücüne «elektro motif güç» denir. Bu da «volt» la ölçülür.

Sürekli olarak aynı yöne akan elektrik akımlarına, «doğru akım», ölçülü aralıklarla akışının yönünü değiştiren akımlara da, «alternatif akım» denir. Alternatif akımın en büyük özelliği voltajının kolayca yükseltilebilmesidir. Alternatif akım istenirse doğru akım haline getirilebilir. Bazı cisimlere ait atomların dış yörüngelerinde bulunan elektronlar ısı, manyetik alan, kimyasal reaksiyon gibi bazı etkilere maruz kaldıkları zaman kolaylıkla yörüngelerinden koparak serbest hale gelirler. Bu şekilde atomdan ayrılan elektrona serbest elektron adı verilir.

İşte elektrik akımını, elektrik voltajını meydana getirerek elektrik motorlarının dönmesini, elektrik ampullerinin ışık vermesini, elektrik fırınlarının yemek pişirmesini sağlayan tamamı ile yukarıda bahsettiğimiz serbest elektronlardır ve bu serbest elektronların hareket etmesidir. Kısaca serbest elektronların elektrik akımını ve voltajını meydana getirmesine ve bunların kullanılmasına elektrik diyebiliriz.

Gerilim

Elektrik akımı elektron akışından ibarettir. Elektronları faydalı olacak şekilde hareket ettirmek için itmek gerekir. Bilindiği gibi elektronlar maddelerin içinde bulunan atomların etrafında dönerek hareket etmektedir. Ancak bu dönüş bir fayda sağlamaz. Faydalı hareket için metal içinde belli bir yönde akış gereklidir. şte elektronları kendi normal hareketleri dışında, bir yönde sürüklemek için gerekli olan kuvvete gerilim (elektromotor kuvvet, EMK) denir.

Bir başka tanıma göre; bir üretecin iki ucu arasındaki potansiyel farka gerilim denir. Yine bir başka tanıma göre; bir elektrik devresinde akımın geçmesini sağlayan kuvvete gerilim denir. Gerilim, voltmetreyle ölçülür ve V, U, E ya da e ile gösterilir. Birimi volt (V), denklemi, V = I.R [V] şeklinde yazılır.  Gerilimin ast katları pikovolt (pV), nanovolt (nV), mikrovolt (mV), milivolt (mV); gerilimin üst katları kilovolt (kV), megavolt (MV), gigavolt (GV)tur.

Direnç

İletken cisimlerin üzerlerinden geçen akıma karşı gösterdiği mukavemete direnç veya rezistans denir. Yine su devresinden örnek verecek olursak; nasıl ki su borusunun çeperleri (iç yüzeyi) suyun akışına karşı bir mukavemet gösterir yani suyun borunun içinden akmasını zorlaştırırsa bir iletken içindeki atomlar ve elektronlar da serbest buna Direnç veya Rezistans denir. Elektrik akımına karşı olan bu mukavemet nedeniyle tel ısınmaya başlar ve akımın değeri büyüdükçe telin sıcaklığı da artar. Rezistans (Direnç) birimi Ohm’dur. Rezistans (R)      sembolü ile gösterilir.

Sözlükte "akım" ne demek?

1. Akmak eylemi, akış, akıntı; debi.
2. Hava, su gibi akışkan maddelerin ya da elektrik yüklerinin belli bir yönde akışı, yer değiştirmesi, cereyan.
3. Sanatta, siyasada, düşünce yaşamında ortaya çıkan yeni bir görüş, yöntem, hareket, cereyan, tarz, trendakım

Cümle içinde kullanımı

Hava akımı.
Elektrik akımı.
Gecenin hummalı sessizliği kulaklarında yüksek voltajlı bir elektrik akımı gibi vınlıyordu.
- A. İlhan

Akım kelimesinin ingilizcesi

n. current, trend, flow, stream, movement
pref. rheo.